ពិព័រណ៍ពិភពលោក

អំពីពិព័រណ៍ពិភពលោក (World Expo)

ពិព័រណ៍ពិភពលោក គឺជាព្រឹត្តិការណ៍កំរិតពិភពលោក និងមានវ័យចំណាស់ជាងគេមួយនៅលើពិភពលោក ដែលប្រមូលផ្តុំបណ្តាប្រទេសនានាជុំវិញសកលលោក ឱ្យមកដាក់តាំងបង្ហាញពីសមិទ្ធផលជាតិ វប្បធម៌ នវានុវត្តន៍ និងភាពជឿនលឿនផ្នែកបច្ចេកវិទ្យារបស់ខ្លួន។ ព្រឹត្តិការណ៍នេះត្រូវបានគ្រប់គ្រង និងទទួលស្គាល់ជាផ្លូវការដោយ ការិយាល័យតាំងពិព័រណ៍អន្តរជាតិ (BIE) ។

ជាទូទៅ ពិព័រណ៍អន្តរជាតិនេះតែងតែត្រូវបានរៀបចំឡើងដោយមានមូលបទ (Theme) ជាក់លាក់មួយ ដែលផ្តោតការយកចិត្តទុកដាក់លើការស្វែងរកដំណោះស្រាយចំពោះបញ្ហាប្រឈមរួមរបស់មនុស្សជាតិ ដូចជាបញ្ហាបរិស្ថាន ថាមពល បច្ចេកវិទ្យា និងការរស់នៅប្រកបដោយចីរភាព។ World Expo មិនត្រឹមតែជាកន្លែងសម្រាប់ដាក់តាំងបង្ហាញផលិតផលប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែវាជាវេទិកាការទូតសាធារណៈ និងសេដ្ឋកិច្ចដ៏សំខាន់ ដែលអនុញ្ញាតឱ្យប្រទេសនីមួយៗរចនាសាងសង់ ពន្លាជាតិ (National Pavilion) របស់ខ្លួនយ៉ាងទាក់ទាញ ដើម្បីទទួលស្វាគមន៍អ្នកទស្សនារាប់លាននាក់ បង្កើតបណ្តាញទំនាក់ទំនងសកល និងផ្សព្វផ្សាយមុខមាត់ប្រទេសនៅលើឆាកអន្តរជាតិ។

ព្រឹត្តិការណ៍នេះត្រូវបានបែងចែកជាពីរប្រភេទចម្បង រួមមាន៖

• ពិព័រណ៍ពិភពលោក (World Expo)៖ រៀបចំឡើងរៀងរាល់ ៥ឆ្នាំម្តង មានរយៈពេល ៦ខែ និងមិនមានការកំណត់ទំហំទីតាំងតាំងពិព័រណ៍ឡើយ (ឧទាហរណ៍៖ Expo 2020 Dubai និង Expo 2025 Osaka)។
• ពិព័រណ៍អន្តរជាតិ (Specialised Expo)៖ រៀបចំឡើងនៅឆ្លាស់គ្នានៃ World Expo មានរយៈពេលកំណត់ត្រឹម ៣ខែ និងមានទំហំទីតាំងតូចជាង (ឧទាហរណ៍៖ EXPO 2027 នៅទីក្រុងបែលក្រាដ ប្រទេសស៊ែប៊ី)។

សាវតានៃពិព័រណ៍ពិភពលោក និងការចូលរួមរបស់កម្ពុជា

១. ប្រវត្តិសង្ខេបនៃពិព័រណ៍ពិភពលោក (World Expo)

• ការកកើតដំបូងបង្អស់៖ ព្រឹត្តិការណ៍ពិព័រណ៍ពិភពលោក ត្រូវបានប្រារព្ធធ្វើឡើងជាលើកដំបូងនៅឆ្នាំ១៨៥១ ក្នុងទីក្រុងឡុងដ៍ ចក្រភពអង់គ្លេស ក្រោមឈ្មោះថា "The Great Exhibition" ក្នុងគោលបំណងដាក់តាំងបង្ហាញពីសមិទ្ធផលដ៏អស្ចារ្យនៃបដិវត្តន៍ឧស្សាហកម្ម និងការច្នៃប្រឌិតថ្មីៗរបស់មនុស្សជាតិ។
• ការបង្កើតស្ថាប័នគ្រប់គ្រង (BIE)៖ ដើម្បីធានាបាននូវស្តង់ដារ និងរបៀបរៀបរយ ការិយាល័យតាំងពិព័រណ៍អន្តរជាតិ (BIE - Bureau International des Expositions) ត្រូវបានបង្កើតឡើងនៅឆ្នាំ១៩២៨ ក្នុងទីក្រុងប៉ារីស ប្រទេសបារាំង ដើម្បីធ្វើជាស្ថាប័នអន្តរជាតិសម្រាប់គ្រប់គ្រងព្រឹត្តិការណ៍នេះ។

២. សាវតានៃការចូលរួមរបស់កម្ពុជា

• ព្រឹត្តិការណ៍ប្រវត្តិសាស្ត្រ ឆ្នាំ១៩៧០ (EXPO '70)៖ កម្ពុជាបានចូលរួមយ៉ាងពេញទំហឹងដោយមាន ពន្លាជាតិ (Cambodia Pavilion) ផ្ទាល់ខ្លួន នៅក្នុងពិព័រណ៍ពិភពលោកនៅទីក្រុងអូសាកា ប្រទេសជប៉ុន ក្រោមមូលបទ «វឌ្ឍនភាព និងសុខដុមរមនាសម្រាប់មនុស្សជាតិ»។ ថ្វីត្បិតតែព្រឹត្តិការណ៍នេះបានបើកសម្ពោធជាផ្លូវការ (ថ្ងៃទី១៥ ខែមីនា) ត្រឹមតែ ៣ថ្ងៃមុនព្រឹត្តិការណ៍ផ្លាស់ប្តូររបបនយោបាយនៅកម្ពុជាក៏ដោយ ក៏ពន្លាជាតិកម្ពុជានៅតែបន្តបើកទ្វារស្វាគមន៍ភ្ញៀវទេសចររាប់លាននាក់រហូតដល់ចប់កម្មវិធី ដើម្បីបង្ហាញពីមរតកវប្បធម៌ដ៏ផូរផង់របស់ខ្លួន។
• យុគសម័យទំនើប និងសន្តិភាព៖ ក្រោយប្រទេសជាតិទទួលបានសន្តិភាព និងស្ថិរភាពនយោបាយពេញលេញ កម្ពុជាបានវិលត្រឡប់មកចូលរួមយ៉ាងសកម្ម និងជាប្រចាំនៅក្នុងព្រឹត្តិការណ៍ World Expo និង Specialised Expo ធំៗរួមមាន៖
  • Expo 2000  (ទីក្រុង Hanover)៖ ផ្តោតលើការបង្ហាញពីសក្តានុពលទេសចរណ៍ និងបេតិកភណ្ឌវប្បធម៌។
  • Expo 2005 (ទីក្រុង Aichi) ដល់ Expo 2010 (ទីក្រុងសៀងហៃ)៖ ផ្តោតលើការបង្ហាញពីសក្តានុពលទេសចរណ៍ និងបេតិកភណ្ឌវប្បធម៌។
  • Expo 2015 (ទីក្រុងមីឡាន ប្រទេសអ៊ីតាលី)៖ ផ្តោតសំខាន់លើវិស័យកសិកម្ម ជាពិសេសគុណភាពនៃ «អង្ករខ្មែរ»។
  • Expo 2020 (ទីក្រុងឌុយបៃ)៖ បង្ហាញពីការរួមបញ្ចូលគ្នារវាងរចនាបថសម័យអង្គរ និងនគរូបនីយកម្មទំនើប។
  • Expo 2025 (ទីក្រុងអូសាកា) និង EXPO 2027 (ទីក្រុងបែលក្រាដ)៖ កម្ពុជានៅតែបន្តកសាងពន្លាជាតិរបស់ខ្លួន ដើម្បីផ្សព្វផ្សាយពីការអភិវឌ្ឍ សន្តិភាព និងទាក់ទាញការវិនិយោគ។

គោលបំណង នៃការចូលរួមរបស់កម្ពុជា

គោលបំណងយុទ្ធសាស្ត្រនៃការចូលរួមរបស់ព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា នៅក្នុងព្រឹត្តិការណ៍ពិព័រណ៍ពិភពលោក (World Expo) ក៏ដូចជាពិព័រណ៍អន្តរជាតិធំៗ គឺត្រូវបានធ្វើឡើងដើម្បីជំរុញរបៀបវារៈជាតិសំខាន់ៗដូចខាងក្រោម៖

• ការទូតសេដ្ឋកិច្ច និងពង្រីកទីផ្សារពាណិជ្ជកម្ម៖ ប្រើប្រាស់វេទិកាអន្តរជាតិទាំងនេះ ដើម្បីដាក់តាំងបង្ហាញផលិតផលសក្តានុពលរបស់ខ្មែរ (ដូចជា អង្ករ ម្រេច គ្រាប់ស្វាយចន្ទី សម្លៀកបំពាក់ និងសិប្បកម្ម) សំដៅស្វែងរកដៃគូពាណិជ្ជកម្មថ្មីៗ និងពង្រីកទីផ្សារនាំចេញទៅកាន់សកលលោក។
• ការទាក់ទាញវិនិយោគបរទេស (FDI)៖ បង្ហាញពីបរិយាកាសវិនិយោគដ៏ល្អប្រសើរ ច្បាប់វិនិយោគថ្មីដែលផ្តល់ភាពអនុគ្រោះ និងសក្តានុពលសេដ្ឋកិច្ចរបស់កម្ពុជា ដើម្បីទាក់ទាញក្រុមហ៊ុនអន្តរជាតិធំៗឱ្យមកបណ្តាក់ទុននៅកម្ពុជា។
• ការផ្សព្វផ្សាយវប្បធម៌ និងទេសចរណ៍ជាតិ៖ លើកស្ទួយមុខមាត់ប្រទេសជាតិ តាមរយៈការបង្ហាញពីអរិយធម៌ដ៏រុងរឿង សិល្បៈវប្បធម៌ប្រពៃណី និងរមណីយដ្ឋានបេតិកភណ្ឌពិភពលោកនានា ដើម្បីទាក់ទាញភ្ញៀវទេសចរអន្តរជាតិឱ្យមកទស្សនាកម្ពុជាកាន់តែច្រើន ក្រោមពាក្យស្លោក «កម្ពុជា៖ ព្រះរាជាណាចក្រអច្ឆរិយៈ»។
• ការចែករំលែកបទពិសោធន៍សន្តិភាព និងមោទនភាពជាតិ៖ ដូចដែលបានលើកឡើងក្នុងប្រធានបទនៃ EXPO 2027 កម្ពុជាតែងតែយកឱកាសនេះដើម្បីបង្ហាញដល់ពិភពលោក អំពីភាពជោគជ័យនៃការបញ្ចប់សង្គ្រាមរ៉ាំរ៉ៃ ការកសាងសន្តិភាពពេញលេញ និងការបង្រួបបង្រួមជាតិ ដែលជាមូលដ្ឋានគ្រឹះនៃការអភិវឌ្ឍសេដ្ឋកិច្ចយ៉ាងឆាប់រហ័ស។
• ការធ្វើសមាហរណកម្មអន្តរជាតិ និងនវានុវត្តន៍៖ បញ្ជ្រាបយុទ្ធសាស្ត្រជាតិ (ដូចជាយុទ្ធសាស្ត្របញ្ចកោណ) ដែលផ្តោតលើការអភិវឌ្ឍធនធានមនុស្ស កំណើនសេដ្ឋកិច្ចបៃតង បរិយាបន្នសង្គម និងការផ្លាស់ប្តូរឌីជីថល ព្រមទាំងពង្រឹងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការទ្វេភាគី និងពហុភាគីជាមួយប្រទេសចូលរួមដទៃទៀត។